Çift terapisi nedir ve nasıl yapılır?

Çift terapisi nedir ve nasıl yapılır sorusu çok sık merak edilen bir sorudur. Aslında bireysel terapinin özünde olduğu gibi kişiyi ya da kişileri rahatsız eden durum ve kişileri görmeyi, anlamayı ve yeniden tanımayı fark etmesine alan açan bir yerdir. İlişkilerde bazı sorunlar olabilir önemli olan bu sorunların nasıl ele alındığıdır. Çiftlerde en sık rastlanılan  şey, aslında çoğu sorunun iletişimsizlik diye adlandırılsa da derinde anlaşılma ihtiyacından kaynaklandığıdır.

Çift terapisi nedir?

Çift terapisi nedir, aslında iki kişinin kim haklı? sorusundan çıkıp bizim aramızda ne oluyor? sorusuna geçebildiği bir süreçtir. Yani bireyleri ayrı ayrı ele almaktan çok, ilişkinin kendisini odağa alır. Amaç sadece tartışmaları azaltmak değil; aynı zamanda daha sağlıklı bir iletişim dili kurmak, güveni yeniden inşa etmek ve duygusal bağı güçlendirmektir.

Hangi durumlarda çift terapisine ihtiyaç duyulur?

Çift terapisi için sıklıkla şu konularla gelindiğini görüyorum:

• Sürekli tekrar eden tartışmalar
• Bir türlü çözülemeyen iletişim kopuklukları
• Güven sorunları ve aldatılma sonrası süreçler
• Birbirini anlamakta zorlanma
• Cinsel uyum ve yakınlık problemleri
• Gelecek planları ve değerlerde çatışma
• Ayrılık ya da yeniden deneme kararları

Eğer ilişkide fiziksel ya da ciddi psikolojik şiddet varsa, öncelik her zaman güvenliğin sağlanmasıdır. Böyle durumlarda süreç farklı şekilde ele alınmalıdır.

Çift terapisi süreci nasıl ilerler?

Her çiftin hikâyesi kendine özgüdür, bu yüzden süreç de kişiye özel ilerler. Çiftlerin rızası olmalı ve iki kişi aynı anda görüşmelere 60-90 dk arası görüşmelerle başlar. Ancak genel olarak şu şekilde yapılandırılır:

1. İlk görüşme ve hedef belirleme

İlk olarak çiftin hikâyesini dinlerim. Nasıl tanıştılar, ne zaman zorlanmalar başladı, bugün buraya gelmelerine ne sebep oldu vb… Aynı zamanda beklentilerini netleştiririz. Burada amaç doğru bir müdahale için çifti tanımaktır.

Tanımadan, değerlendirme yapılmadan kalıplarla karar vermek ve müdahale etmek anlık olarak bir şey yapılmış hissi yaratsa da sağlıklı ilerleme olmaz. Çiftlerin en sık yaptığı hatalardan biri ilk görüşmeden sonuç beklemek. Ancak bu mümkün değildir.

2. Güvenli iletişim alanı oluşturma

Görüşmelerde en çok önem verdiğim şeylerden biri, tarafların kendini odada güvende hissetmesi. Bunun için bazı temel kurallar belirleriz: söz kesmemek, suçlayıcı dil kullanmamak, duyduğunu anlamaya çalışmak gibi. Yargılamadan anlamaya çalışırız. Anlık müdahale ile öğretim olur.

3. İlişki kalıplarını fark etmek

Çiftler genelde aynı tartışmayı farklı günlerde tekrar ettiklerini söyler. Bu noktada o döngüyü birlikte fark ederiz. Kim nasıl tepki veriyor, hangi duygular tetikleniyor.

4. Yeni beceriler geliştirmek

Bu aşamada daha sağlıklı iletişim yollarını çalışırız:

• Aktif dinleme
• Ben dili kullanımı
• Duygu ve ihtiyaçları açık ifade etme
• Sağlıklı ilişki modeli

5. Günlük hayata aktarma

Görüşmeler dışında uygulanabilecek küçük ödevler verilir. Çünkü gerçek değişim görüşme odasının dışında hayatın içinde gerçekleşir.

Terapide hangi yaklaşımlar kullanılır?

Çift terapisi tek bir yöntemden ibaret değildir. Bu yüzden süreç, çiftin ihtiyacına göre şekillendirilir. En sık kullanılan yaklaşımlar:

Bilişsel Davranışçı yaklaşım:

Düşünce kalıplarını fark edip dönüştürmeye odaklanır, mini ödevlerle uygulamaya geçilir.

Gottman yaklaşımı:

İlişkiyi bilimsel verilere dayalı olarak güçlendirmeyi hedefler, savunma eleştiri aşağılama duvar örme gibi durumlara uygulamalı anlık müdahale yöntemleri vardır.

Her çift için en doğru yöntem farklıdır; önemli olan, ilişkinin dinamiğine uygun ilerlemektir.

Çift terapisi sonrası neler değişir?

Süreci tamamlayan çiftlerde en çok gözlemlediğim değişimler şunlar:

• Birbirini gerçekten dinleyebilme
• Tartışmaların daha yapıcı hale gelmesi
• Güven duygusunun yeniden oluşması
• Ortak çözüm üretme becerisinin artması
• Kendi sınırlarını ve ihtiyaçlarını daha net ifade edebilme

Ama şunu net söyleyebilirim: çift terapisi bir mucize çözüm değildir. Emek, sabır ve süreklilik ister.

Psikoloğun rolü nedir?

Görüşmede bir hakem ya da sınıf arkadaşı değildir. Taraf tutmaz. Daha çok:

• Güvenli bir alan oluşturan
• İletişimi kolaylaştıran
• Görülmeyen kalıpları görünür kılan
• Gerektiğinde süreci yönlendiren
• bir rehberdir.

Bazı durumlarda bireysel görüşmeler de önerilir. Çünkü ilişkiyi anlamak için bazen bireyi de derinlemesine görmek gerekir.

Çift terapisine başlamadan önce

Eğer terapiyi düşünüyorsanız, şunları göz önünde bulundurmanızı öneririm:

• Kendinizi rahat hissedeceğiniz bir psikolog seçin
• Sürece açık ve istekli olun
• Düzenli katılımın önemini küçümsemeyin
• Değişimin zaman alacağını kabul edin

Destek ve Danışmanlık için sitede bulunan iletişim kanalları(telefon veya mail) üzerinden bana ulaşabilirsiniz.

Yazar: Psikolog Sinem Buharalı